19 november 2009

Begrotingsbehandeling (3 )

Met opzet hebben wij een groot aantal technische vragen in de opmaat naar de begrotingsbehandeling gesteld over de uitgaven voor personeel en allerlei adviesbureaus. We kunnen niet anders zeggen dan dat de antwoorden teleurstellend zijn. De opmerking bij de adviesbureaus dat stoppen geen optie is, doet al helemaal de deur dicht. Kan een verdergaande samenwerking dan geen optie zijn? Zo vragen wij ons dan af. We zijn een samenwerking aangegaan met het Werkplein in Helmond, die naar onze indruk goed loopt en een samenwerking met Gemert-Bakel op de terreinen van belastingen en ICT. Bij dit laatste onderdeel zijn er startproblemen geweest.

O.a. Hans van de Broek wees erop dat bezuinigingen op ambtenaren voor de burger niet zonder gevolgen kan blijven. Bepaalde werkzaamheden blijven noodgedwongen liggen. Ik heb  daarom gevraagd of er dan geen andere opties zijn en hierbij aandacht gevraagd voor samenwerking met andere gemeenten. Bij een verdergaande bezuinigen zoals die voor de komende jaren voorspeld worden, wordt natuurlijk de vraag actueel of kleine gemeenten nog wel bestaansrecht hebben als zij in toenemende mate problemen krijgen bij de verdergaande decentralisatie van rijkstaken naar gemeenten. Veelzeggend in dit verband is de brief die het college onlangs aan het ministerie van binnenlandse zaken heeft gezonden. Laarbeek heeft gemeld dat het op het gebied van elektronische dienstverlening niet aan de gestelde regels kan voldoen. Ergens lijkt dit zelfs op burgerlijke ongehoorzaamheid.

In gemeenteland zie je de laatste tijd steeds meer gemeenten taken samen uitvoeren. Onlangs hebben een aantal Kempengemeenten een verdergaande vorm aangekondigd. De burgemeester van Veldhoven is momenteel bezig met het ontwikkelen van ideeën over een samenwerking van een aantal gemeenten langs de A2. Wij hebben heel lang onze hoop gesteld op een verdergaande vorm van samenwerking tussen de Peelgemeenten. We zien deze echter niet van de grond komen, omdat de hoofdstad van Peelland, Helmond, stelselmatig kiest voor een speciale relatie met Eindhoven. Helmond blijft hiermee de rug naar de Peelgemeenten keren. Dit alles zou aanleiding kunnen zijn om te opteren voor een samenwerking van de gemeenten Laarbeek, Nuenen en Son en Breugel, de Lanuso -gemeenten die een lotsverbondenheid hebben door de noord-oostelijke corridor. Deze samenwerking van de gemeenten langs – wat ik noem - de eastern highway  to  brainport avenue (A2), zou een oplossing kunnen bieden voor veel van onze toekomstige problemen en het behoud van onze zelfstandigheid voor lange tijd  kunnen veiligstellen.

In zijn beantwoording ging de portefeuillehouder hierop niet verder in. Hij bagatalliseerde eigenlijk de impact van  de bezuiniging op ambtenaren. Er was slechts sprake van een selectie vacaturestoop, zo zei hij.  De geformuleerde bezuinigingsopgave spreekt echter een andere taal. Daar is wel degelijk, ook al voor 2010 sprake van een bezuiniging op het ambtelijk apparaat. Wel zei hij n.a.v. mijn  opmerking op dit punt toe dat bij het niet invullen van ambtelijke functies in de toekomst aangegeven zal worden welke taken hierdoor noodgedwongen blijven liggen. Dit lijkt mij naar de organisatie toe ook niets meer dan billijk.

In een debatje met wethouder Biemans werd duidelijk dat de voorgenomen bezuinigingen op het budget voor onderhoud van wegen en groen mogelijk is door uit het binnenhalen van aanbestedingsvoordelen en niet door het schrappen van werkzaamheden. Ook openbare werken draagt volgens de wethouder haar steentje bij aan de bezuinigingen. Merkwaardig is dan wel dat de aanbestedingsvoordelen twee keer ingerekend zijn. 

Naar aanleiding van opmerkingen van ABL over het voorzieningencluster Lieshout heb ik gesteld dat het voor het slagen van dit cluster van groot belang is dat er  in Lieshout voldoende draagvlak ontstaat voor dit plan. Op dit moment is dit nog niet het geval. Bewoners van de omgeving van de Fontein hebben niet het gevoel dat zij in voldoende mate gehoord zijn. Als wij vast overtuigd zijn van de voordelen van de keuze voor de Grotenhof, wat let ons dan om de mening van de inwoners van Lieshout te vragen door middel van een enquête of een referendum gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen? Natuurlijk was wethouder Vereijken niet blij met deze opmerking. Hij roept dit echter wel over zich af door zijn heel gebrekkige communicatie over het voorzieningencluster, waardoor onnodige tegenstellingen gecreëerd worden in het Lieshoutse.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

Begrotingsbehandeling (2 )

Bij de behandeling van de begroting, verleden week donderdag, heb ik er op gewezen dat tot op dit moment de meeste gemeenten zich muis stil houden en de kat uit de boom kijken. Keuzes worden uitgesteld tot 2011, dus tot na de verkiezingen. Nagenoeg alle gemeenten doen dit en hanteren voor 2010 de kaasschaafmethode, voeren bezuinigen uit in de marge, maar maken feitelijk geen keuze. Ze bezuinigen wat - meestal op onderhoud van wegen en groen, ambtenaren en halen, als het kan, toch al geplande investeringen naar voren. Ik heb een aantal begrotingen van een aantal regiogemeenten globaal op dit punt bekeken. Zoals ik in De Laarbeeker in het stukje over “ Gemeentebegrotingen ” heb geschreven, volgen nagenoeg alle gemeenten deze koers. Begrijpelijk. Maar of het verstandig is? Dat is zeer de vraag. In dit opzicht doet de Rijksoverheid, hoe krakkemikkig ook, het een stuk duidelijker: ze heeft tenminste een duidelijke doelstelling zoals beter uit deze crisis komen. In de miljoenennota staat het helder: “ schoner, slimmer sterker, solidair en solide uit de crisis komen.” Hier had m.i. de raad  een voorbeeld aan moeten nemen. Op deze thema’s had ingestoken moeten worden.

In een tweetal interventies heb ik de  discussie in de regionale media over de meest wenselijke aanpak van de laatste weken in herinnering geroepen.. O.a. in het Helmondse  speelde dit. Daar werd terecht de vraag gesteld wat verstandiger ware: nu al de plannen met het oog op de crisis herijken of uitstellen tot na de verkiezingen. In een opiniestuk in het ED van 7 november j.l. “ Lastige keuzes in stembusstrijd ” opteerden een vijftal lijsttrekkers van D66 om niet te wachten maar nu al de kiezers de lastige keuzes voor te leggen. Ook mijn voorkeur gaat naar dit laatste uit. Hierbij bevind ik mij in goed gezelschap van o.a. Binnenlands Bestuur van 16 oktober, waar een 7-tal handige snijtips aan worden gereikt. Er moet onverwijld gehandeld worden. Daarom mijn advies:

1              Laat de organisatie zo spoedig mogelijk bouwstenen nota opstellen;

2              Ga met de raad rond de tafel zitten en maak de te maken keuzes duidelijk;

3              Betrek bij de gehele operatie ook de burgers, de clubs, de verengingen om draagvlak te creëren. Bedenk dat nog belangrijk dan het winnen van het vertrouwen van de burgers, het meedoen van de burgers is.

4              Werk een worst-case, een best-case scenario en een scenario dat het midden houdt tussen de twee, uit

Alleen op deze wijze tonen leggen we bestuurskracht aan de dag. Alle andere handelwijzen komen neer op alleen maar voortmodderen in de marge. Een bezuiniging van 20% is geen kattenpis. Als je nu geen lijnen uitzet, gaat 2010 voorbij zonder de broodnodige gemeentelijke herstructurering.

Opvallend mat was wethouder Vereijken in de verdediging van zijn begroting. Op wezenlijke kritiekpunten ging hij niet in. Iedere keer als Vereijken kritiek krijgt, kruipt hij als het ware in zijn schulp. Op zo’n moment komt hij duidelijk charisma tekort. Dit komt zijn communicatie niet ten goede. Ik heb in  het debat in de tweede ronde dan ook moeten constateren dat de zaken waarover het werkelijk gaat, niet naar boven kwamen drijven. Partijen waren opvallend vriendelijk naar elkaar, met complimenten etc. En als er stekeligheden naar boven kwamen drijven, betrof het echt peanuts. Kampioenen ( in negatieve zin) op dit punt waren Frans Biemans en Adri van Boerdonk van PNL. Ik vroeg me donderdagavond vaak af of ze wel wisten waar ze mee bezig waren: een spelletje of een serieuze begrotingsbehandeling. Het Laarbeekse machtsblok van PNL bakte er weer eens niets van.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

17 november 2009

Politiek forum KBO

De KBO-Lieshout had vanavond, zoals we van hen gewend zijn, de zaakjes goed voor elkaar. Een veertigtal belangstellenden hadden aan de oproep gevolg gegeven, meer dan alle bezoekers op de andere fora bij elkaar, zoals Henri Bouwmans, die in Lieshout als gespreksleider optrad, opmerkte.

De voorzitter van KBO-Lieshout, Willem Damen, weet als geen ander hoe hij de KBO over het voetlicht moet brengen. Ook vanavond deed hij dat weer perfect. Zijn presentatie was helemaal to the point en gaf op basis van de binnengekomen reacties van Lieshoutse senioren feilloos aan waar in het Lieshoutse de problemen zitten. Uit al die reacties waren een negental prikkende stellingen geformuleerd, die natuurlijk niet allemaal aan de orde konden, komen binnen de gegeven tijd.

De reacties van de politieke partijen waren voorspelbaar. Onderling was er achter de tafel tussen de vertegenwoordigers van de politiek partijen weinig opzienbarende verschillen. Er was dus weinig spektakel. De prikkelende opmerkingen moesten dit keer ook weer uit de zaal komen: het gebrek aan een open communicatie van de gemeente over het voorzieningencluster in Lieshout, het gebrek aan draagvlak, het beheer van de gemeenschapshuizen, de skateramp. Ook de discussie over de noodzakelijke bezuinigingen verliep volgens de gebaande paden. Ik had niet de indruk dat met de genoemde bezuinigingen ook maar in de verste verte in de buurt kwamen van een bezuiniging van 2,5 milj. Opvallend vond ik ook dat niemand een verdergaande gemeentelijke samenwerking noemde. Bezuinigingen werden alleen gezocht in de ambtelijke sfeer, meer efficiency en ander onderhoud openbaar groen. Weinig origineel derhalve.

De senioren lopen tegen deze problemen aan, maar zij bepaald niet alleen. Lieshout zit op een dood punt. Een grote coalitie van alle betrokken Lieshoutse verenigingen is nodig om hierin de noodzakelijke doorbraak te forceren. Met geleidelijk afwachten komt Lieshout er niet. Die tijd is definitief voorbij. Dat was althans de conclusie die ik uit deze avond heb getrokken. De Lieshoutenaar is van oorsprong iemand die liever de kat uit de boom kijkt, vooral niet voorop wil staan en zeker niet de barricades op wil. Toch zal Lieshout zijn stem moeten laten horen, zijn krachten moeten bundelen en in het geweer moeten komen. De leefbaarheid van het dorp is in het geding.  In dit opzicht staat de klok op vijf voor twaalf.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

16 november 2009

Begrotingsbehandeling (1)

Portemonnee Er is een bekende uitspraak die zegt: “ In tijden van voorspoed verlagen wij de belastingen; in tijden van tegenspoed verlagen wij de uitkeringen.” Als we niet oppassen, dreigt dit in deze crisis ook weer te zullen gaan gebeuren. De crisis die zich thans voltrekt, heeft  praktisch iedereen verrast. Volgens Alan Greenspan van de FED stortte op het moment van uitbarsten het hele intellectuele bouwwerk in elkaar.

Hier in Nederland zagen we het vooral als een Amerikaans gebeuren. Het zou ons niet treffen, zo hoorde wij overal. Nu weten we maar al te goed dat dit niet waar was. Ook de Nederlandse systeembanken gingen in de crisis mee en konden alleen gered worden door grote financiële injecties van de staat. Ook was de stellige verwachting dat de bankencrisis niet zou overslaan naar de reële economie. Niets bleek minder waar. In het voorjaar moest Balkenende erkennen dat ook Nederland in een zware recessie terecht gekomen was. Het korte termijn denken, het doorgeslagen marktdenken, het snelle gewin en de hebzucht werden aangeduid als hoofdoorzaken van de recessie. Door de crisis kwam de staat in eens weer prominent terug op het economische terrein. Vergeten en afgeschreven iconen uit het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw als Karl Marx en John Maynard Keynes beleefden plotseling een revival. De ineenstorting van het ongebreidelde kapitalisme en de keynesiaanse bestrijding van de crisis stonden plotseling weer volop in de belangstelling. De crisis heeft een veel groter impact dan wij denken: alle zekerheden staan op de tocht. Zelfs ons veel geroemde waardevaste pensioenstelsel biedt niet de zekerheid die wij ervan verwachtten. We staan voor een ingrijpende herstructurering van onze maatschappij met ongekend grote gevolgen voor de staat ( de overheid) en dus ook voor de lagere overheden als provincies en gemeenten.

Wat zien we gebeuren? Allereerst banken en andere financiële instellingen die nagenoeg op ongewijzigde voet verder gaan- op de oude voet derhalve met torenhoge bonussen alsof er niets gebeurd is. We zien een overheid die zich diep in de schulden heeft gestoken- een overheid die structureel minder inkomsten krijgt en dus minder mogelijkheden en die toch op hetzelfde moment tot meer staat moet zijn, meer controle moet uitoefenen en meer aan preventie moet doen. Tegelijkertijd zit ze met een enorme staatsschuld. Kenden de Rijksfinanciën in 2008 nog een overschot van 4 miljard, inmiddels loopt de staatsschuld op met € 1200 per seconde. Er zal dus een tijd komen dat er bezuinigd moet gaan worden. En onder verwijzing naar het begincitaat weten we nu met bijna zekerheid dat dit onvermijdelijk tot een verdere afbouw van de verzorgingsstaat zal leiden

Wat heeft dit alles voor gevolgen voor de gemeenten en hoe kunnen we ons hierop het beste voorbereiden? Deze vraag had bij de begrotingsbehandeling van donderdagavond de kernvraag moeten zijn. We moeten ons realiseren dat de tijd dat we fluitend en met de handen in de zakken konden toekijken, echt voorbij is. Colleges, ambtenaren, raden en politiek partijen moeten opnieuw hun positie bepalen. De Laarbeekse raad verloor zich echter donderdagavond in allerlei randzaken en gekissebis  en verzuimde een vaste lijn aan te geven voor de toekomst. Zo kwam Vereijken  wel heel gemakkelijk weg met zijn houtje touwtje begroting.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

15 november 2009

Forum KBO

Afgelopen dinsdag werd het laatste verkiezingsforum van de gezamenlijke KBO´s gehouden. Dit keer in het Dorpshuis te Lieshout. Door omstandigheden heb ik alleen de bijeenkomsten in Mariahout en Lieshout kunnen bijwonen. Ik heb begrepen in de eerste bijeenkomsten niet groot was. Met name de doelgroep ontbrak, de senioren zelf. Dit is jammer, want de avonden waren toch immers speciaal voor hen bestemd. De politieke partijen waren speciaal uitgenodigd om te komen vertellen wat zij voor de senioren konden betekenen.

Ook op de bijeenkomst in Mariahout waar ik aanwezig was, was de opkomst niet bijzonder groot. Ik heb overigens begrepen dat in de kleinste kern van Laarbeek de opkomst procentueel stukken hoger was dan in Aarle-Rixtel en Beek en Donk. Waar een kleine kern sterk in is! Ik vond het geheel een goede avond met een prima inleiding door de voorzitter van de KBO Mariahout, good old Piet van der Burgt.  Ook het politieke forum van de partijen, waar namens het CDA Tonny Meulensteen in zitting had genomen, liet zich van de beste kans zien. Het werd een heel zinvolle discussie met een aantal toezeggingen aan de KBO. Een vasthoudende Don van Sambeek haalde een paar belangrijke toezeggingen van de politiek voor de KBO’s binnen.

Waar ging het in Mariahout zoal over? Onder leiding van Frans Coppens discussieerde de vertegenwoordigers van alle politieke partijen en de zaal over een groot aantal Mariahoutse onderwerpen, die de KBO had aangedragen. Bouwen voor starters en senioren, het Oranjeplein, bouwtempo Hooge Suute, Mariastraat en openstelling Buurthuis kwamen orde die aan de orde kwamen.

In de discussie viel mij op dat de politieke partijen met de vinger wezen naar SGL. Er zou meer gebruik gemaakt moeten worden van vrijwilligers om het Buurthuis meer open te krijgen. Onvoldoende naar mijn idee werden de verschillende concepten voor het beheer van gemeenschapshuizen uit elkaar gehaald. Het concept van SGL ( gezond gecontroleerd financieel beheer ) en dat van een veel losser vrijwilligersbeheer zijn niet met elkaar te verenigen. Het is ofwel het ene ofwel het andere model. Een combinatie van deze twee modellen is onmogelijk. Dit inzicht brak woensdagavond niet door.

Ook de verkeersveiligheid en het aanzien van de Mariastraat stonden hoog op het lijstje. Terecht werd opgemerkt o.a. door Tonny Meulensteen dat renovatie van de Mariastraat niet op het investeringslijstje stond. Vanuit de zaal heb ik gewezen op de tegenstrijdigheden in het Laarbeekse beleid m.b.t. de Provincialeweg en de Mariastraat. De gemeente beschouwt deze weg als een toegangsweg naar de A50 ofwel via Nijnsel ofwel via Zijtaart. Waar St. Oedenrode het verkeer ontmoedigt om deze weg te gebruiken, doet de gemeente Laarbeek dat in het geheel niet. Eigenlijk is de weg naar de A50 via de N279 en de Sonseweg. Als dit verkeer deze wegen zou kiezen, zou dat veel schelen op de Mariastraat die als 30 km-weg ingericht kan worden.

Met verbazing heb ik het pleidooi aangehoord van Ben Swinkels over het opvoeden van kleinkinderen door senioren om ouders te ontlasten. Ik denk niet dat alle ouders hier voor zijn. Ik hoorde iemand in de zaal zeggen: “ Ik moet er niet aan denken dat deze taak overgenomen zou worden door schoonmoeder.”

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

13 november 2009

Commissie Ruimtelijke ordening 2

Het tweede agendapunt dat tijdens de laatste commissievergadering AZ centraal stond, was het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan. Het GVVP en het Beleidsplan Wegcategorisering 2010-2015 zijn nauw met elkaar verbonden. Het eerste geeft het beleid; het tweede de uitvoering. In de praktijk is deze scheiding echter maar moeilijk vol te houden. Dat bleek bij de behandeling van het GVVP vorige week woensdag in de commissie RZ heel duidelijk. Ook in de commissie OW van voriger week dinsdag waar het Beleidsplan Wegcategorisering op de agenda was dat ook al gebleken. De scheiding is zeer artificieel.

Dat bleek overduidelijk in RZ. Verschillende woordvoerders kwam met zaken die veel meer uitvoering dan beleid waren. Van Boerdonk van PNL deed dat zelfs uitgebreid en doelbewust, omdat door een of andere reden zijn partijgenoten in OW dat achterwege hadden gelaten; Strijbos stelde de Bosscheweg in Aarle-Rixtel aan de orde; ik zelf betrapte mij me ook daarop toen ik het fietspad bij de brug over het Wilhelminakanaal bij de Deensehoek aan de orde. Ook mijn opmerkingen over de bushalte bij de Bavaria-rotonde zou men daaronder kunnen scharen.

Het GVVP is een visiedocument dat zijn naam niet helemaal waar maakt. Misschien is dit op dit moment ook wel teveel gevraagd. Zolang er nog zoveel onzekerheid bestaat over de grote infrastructuur( de N279 en de grote ruit) bestaat, is het bijna onmogelijk om een sluitende visie te presenteren. Het wordt – als je het al probeert - al snel een als-als verhaal. Het college heeft hier terecht niet voor gekozen. Dat het GVVP een halfslachtig verhaal wordt, heeft het daarbij maar op de koop toegenomen.

Vanuit dit perspectief heb ik bij de behandeling gekozen voor het plaatsen van een paar opmerkingen in de marge, die overigens toch relevant blijken te zijn. Zo heb ik aandacht gevraagd voor de vliegbewegingen boven Laarbeek. Mijn indruk is dat deze steeds meer boven Laarbeek komen te liggen. Toen ik nog het Zwijsen in Veghel werkte, kwamen deze vliegtuigen over het schoolgebouw: later zag en hoorde ik ze vooral over Mariahout vliegen; sinds ik thuis ben, zie ik ze steeds vaker over Lieshout komen. Mijn opmerking dat we hierop alert moeten zijn en de ontwikkelingen op de voet moeten volgen, werd door de wethouder onderschreven.

In het kader van hert uitgangspunt dat het gebruik maken van het openbaar vervoer gestimuleerd moet worden, heb ik andermaal de aandacht gevraagd voor de bushalte aan de rotonde van Bavaria. Omdat deze halte buiten de kern ligt, gebruiken vele mensen de fiets om naar deze halte te gaan of laten daar per auto te laten afzetten. Bij aankomst en vertrek van de sneldienst worden veel busreizigers gebracht en opgehaald. Vaak leidt dit tot onoverzichtelijke situaties. Het heeft mij al lager bevreemd dat er geen parkeergelegenheid is voor auto’s bij deze halte. Ik heb dit al eens aangekaart bij het vervoersbedrijf. Hermes verwees mij echter naar de gemeente; de gemeente verwees mij toen naar Hermes. Dat schiet lekker op. In de commissie kreeg ik meer bijval, ook van de wethouder.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

11 november 2009

Commissie Ruimtelijke ordening 1 

De belangrijkste punten op de agenda vorige week woensdag van de commissie ruimtelijke ordening waren de Welstandsnota en het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan (GVVP)

De opstelling van de nieuwe Welstandsnota is een lange weg geweest. De oude Welstandsnota, drie dikke pillen, dateert van 2004. Hierin is de wetswijziging van de Woningwet uit 2003 verwerkt. Al in september 2007 is er een`raadsconferentie over het welstandsbeleid geweest. Omdat er naar ons idee geen schot zat in de opstelling van de nieuwe welstandsnota, hebben wij als CDA in mei 2008 een motie ingediend waarin wij vroegen voor de invoering van welstandsvrije zones in de vier kernen van Laarbeek. Deze motie werd met 14 tegen 5 stemmen door de raad aangenomen. Pikant is dat naast Dorpsbelangen ook de partij van wethouder Knoop, De Werkgroep, destijds tegenstemde.

Afgezien van het feit dat de opstelling van de nieuwe Welstandsnota wat lang geduurd heeft, zijn wij als CDA tevreden met de nota. De nota zorgt voor een aanzienlijke en verantwoorde deregulering, waar burgers om vroegen; in een oogopslag is op de kaarten duidelijk met welk regime de aspirant bouwer te maken krijgt en worden voor het eerst – heel belangrijk en vernieuwend – grote delen van Laarbeek welstandsvrij. Er is op het gemeentehuis en bij bureau Croonen prima werk verricht en wij als CDA zijn op onze wenken bediend.

In de commissie probeerde ABL hieraan afbreuk te doen. De woordvoerder van ABL beweerde dat het CDA niet zijn zin had gekregen, omdat er geen sprake was van welstandsvrije zones. Er waren alleen gebieden waar geen welstandstoets meer vereist is. Dit was niet meer dan Spielerei. Het doel wat we hadden is bereikt en er is een juridische formulering voor gevonden. Wij zijn dus tevreden en, naar we denken, heel veel inwoners met ons. Bereikt in ieder geval is dat er meer vrijheid voor de burgers is en dat het vertrouwen in de burger centraal staat. De meeste dereguleringswinst zit niet in het Verbeterplan deregulering, maar in het nieuwe Welstandstoezicht. Een winst van ongeveer 75% aan minder regels en voorschriften! 

Wat ons wel zorgen baart, is de landelijke discussie over het welstandstoezicht an sich. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat onze nieuwe Welstandsnota juist verschijnt op een moment dat het hele welstandstoezicht landelijk op de helling gaat. Dat zou kunnen betekenen dat we mogelijk met een achterhaald product komen en weer heel snel een gewijzigde nota moeten gaan maken. Ik heb dit in de commissie aan de orde gesteld. Op deze wezenlijke vraag kon ter plekke geen afdoende antwoord worden gegeven. Toegezegd werd dat het bij bureau Croonen nagetrokken zal worden. Ik ben benieuwd.

Ook heb ik bij de bespreking van de nota opnieuw gepleit voor de aanstelling van een architect en/of stedenbouwkundige, die bewezen feeling en affiniteit met cultuurhistorie heeft. Wethouder Knoop zag hier wel iets in. Ook het pleidooi voor de aanstelling van een stadsbouwmeester zoals b.v. Horst kent, heb ik wederom herhaald. Volgens de wethouder werken we al enigszins in die richting met de aanstelling van de supervisor voor De Beekse Akkers. Ik denk dat dit toch net iets anders is: een supervisor ziet er op toe dat het plan zo uitgevoerd wordt zoals het bedoeld is; een stadsbouwmeester zit vooraan in het proces – bij de eerste opzet en vormgeving van het plan. Hij is bij uitstek de persoon om de plaatselijke bouwhistorie en vormgeving in te brengen. Dit is dus van een geheel andere orde.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

10 november 2009

Politiek forum KBO's

Politiek forum

KBO’s

Vorige week woensdag heb ik in deze web-log vooruitgekeken op de politieke fora die de KBO’s van Laarbeek organiseerden. Door verblijf in het buitenland heb ik er tot op heden weinig van meegekregen. Morgenavond heb ik tijd en gelegenheid om in Mariahout zelf de sfeer te proeven.

In de web-log van vorige week heb ik aandacht gevraagd voor de solidariteit tussen de generaties, de intergenerationele solidariteit met een moeilijk woord. In de aflevering van vandaag wil ik er nogmaals aandacht aan schenken. Ik denk n.l. dat het bewaren van deze solidariteit van het allerhoogste belang is. Niets ontwricht immers een samenleving meer dan conflicten tussen  generaties. Op dit moment lijkt het Zwitserlevengevoel-leven van de oudere generatie en het druk-druk-drukgevoel van de jongere diametraal tegenover elkaar te staan. De vitale oudere die vakantie op vakantie stapelt, in allerlei regelingen in de  watten wordt gelegd, over een rijkelijk gevulde portemonnee beschikt, vaak heel weinig lasten heeft tegenover jongeren die met zijn tweeën hard moeten werken om de kinderen groot te brengen en een goede opleiding te geven, zware hypotheeklasten hebben en het gevoel hebben dat zij aan de rijkdom van de ouderen moeten meebetalen, voor een leven dat voor hen straks niet meer is weggelegd.

In de tijd direct na de Tweede Wereldoorlog en de Wederopbouw – zeg zo op het moment dat Drees de oudedagsvoorziening invoerde - was het vanzelfsprekend dat jongeren bijdroegen aan het onderhoud van de ouderen. Deze hadden immers vol ontberingen bijgedragen aan het herstel van de welvaart, waarvan de jongeren profiteerden.  De babyboomgeneratie kwam daarentegen als het ware in een gespreid bedje. Logisch dat de vraag gesteld wordt of dit altijd zo moet blijven.

In dit opzicht is het opvallend dat met name de overheid op dit punt van geen wijken wil weten en star vasthoudt aan de eenmaal gekozen uitgangspunten. Jongere productieve generaties worden per definitie geacht ouderen financieel te ondersteunen. Hierbij wordt de suggestie gewekt dat zij zelf later deze steun ook zullen ontvangen. De AOW is immers een omslagstelsel. Jongere generaties vrezen dat dit een illusie is. Ik denk dat zij gelijk hebben.

Enige tijd gelden stond er in Elsevier een artikel over “ het Musgrave-geloof ” . Richard Musgrave is een Duits-Amerikaanse econoom die in 2007 overleden is. Van hem is de theorie dat toekomstige generaties verhoudingsgewijs evenveel moeten profiteren van de overheid als de huidige, omdat anders jongeren geen zin hebben om solidair te zijn met ouderen. Het CBS heeft deze theorie die dateert van 1986 omarmt. Alleen, als de overheid onder invloed van de uitgaven voor de bestrijding van de huidige economische crisis straks een flinke stap terug moet doen, gaat deze vlieger niet meer op. Gaat de solidariteit dan het loodje leggen?

Als ik Musgrave moet geloven en vooral zoals het CBS zijn theorie uitlegt, vrees ik met grote vreze. Het wordt dus de hoogste tijd voor een echte discussie.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

9 november 2009

BEGROTING 2

Begroting (2 )

Ik begin met  een paar algemene  opmerkingen over de vraag hoe we met de crisis moeten omgaan en we daar als gemeente op moeten reageren. Je kunt geen blad of krant openslaan of je vind dagelijks hierover wel iets. Mij zijn een paar zaken  opgevallen.

Allereerst  lees ik overal de gedachte dat wij deze crisis moeten aangrijpen om er beter uit te komen dan wij erin gingen. De lat moet dus een stuk hoger komen te liggen dan  alleen maar het zo spoedig mogelijk uit de crisis te komen. Vooral van de zijde van het kabinet wordt dit gepropageerd. Genoemd worden in dit verband de ecologische crisis, de klimaatcrisis, de voedselcrisis. We moeten naar een duurzamer samenleving die  zuinig is op de grondstoffen, op de leefomgeving en die duurzaamheid voorop stelt, dus boven snelle consumptie etc. Balkenende was hier heel duidelijk in. Bij de opening van het academische jaar in Tilburg plaatste hij het geheel ook in zijn normen-  en  waardenverhaal. Het past hier ook perfect in . Op 19 mei schreef hij in een artikel in de NRC al over “het sterker uit de crisis met het Rijndeltamodel ”  Hierin haalde hij een befaamde uitspraak aan van Adam Smith: “De markt kan niet zonder moraal ”.

Ook Wouter Bos ziet in de crisis een uitdaging. In zijn voorwoord op de miljoenennota schrijft hij:

“ Nietsdoen is geen optie, moeilijke keuzes zullen onvermijdelijk zijn … . Ze zullen vooraf gegaan moeten worden door fundamentele politieke heroverwegingen over de gehele breedte van het overheidsbeleids en een breed maatschappelijk debat over de vraag hoe we er toch voor kunnen zorgen dat Nederland er in  2020  schoner, slimmer,sterker,solidair en solide voor staat ”

Dezelfde gedachtegang trof ik ook aan in de algemene beschouwing van Wim Thuis, de fractievoorzitter van het CDA in de Provinciale Staten van Brabant. Thuis zei o.a. op 23 oktober in de Brabantse Staten:

Sinds de algemene beschouwingen van vorig jaar is de wereld fundamenteel veranderd. Maar niet ons land alleen, heel Europa en de Westerse wereld bevinden zich op een keerpunt en moeten de bakens verzet worden. De CDA statenfractie zet in op een duurzame, kennisintensieve en innovatieve economie in onze provincie. De CDA Statenfractie heeft een Brabant voor ogen waar mensen tijd en oog hebben voor elkaar. Waar mensen de handen uit de mouwen steken en iedereen meedoet. Wij gaan voor een provincie waarvan de financiën gezond zijn en generatie Brabanders na ons ook investeringsmiddelen hebben voor de noden en wensen van hun tijd en hen niet opzadelen met financiële tekorten. Een provincie waarin de schaarse ruimte in dienst staat van de Brabantse burgers met respect voor flora en fauna……..

Brabanders kenmerken zich door een enorme veerkracht. De wereld verandert

ingrijpend. Wij gaan van een bedreiging een kans maken, zoals we in onze provincie al vaker gedaan hebben. De CDA fractie is ervan overtuigd dat ons dat ook gaat lukken. Het plan voor het formuleren van een visie 2015 kan een prima vehikel zijn om met een perspectief van 1 tot 2 bestuursperioden, de koers en inzet van onze provincie en maatschappelijke partners, nieuw neer te zetten. Waarom nu ook niet maatschappelijke groeperingen aan het denken zetten en onze adviesorganen vragen naar hun ideeën?

Inhoudelijk wil de CDA fractie over de visie nog het volgende opmerken. Deze inhoudelijke herijking van het beleid zal plaats vinden tegen het licht van de kerntakendiscussie en tegen het licht van een sterk veranderde financiële situatie. Er dient een inhoudelijke samenhang van beleid en plannen te zijn die vanuit de verschillende bronnen gefinancierd worden. Maatschappelijke partijen moeten in positie zijn om hun verantwoordelijkheid te nemen. Geen hoge financiële hekken om de diverse geldbronnen en een degelijk financieel beleid; investeren en niet verjubelen: revolving fund: geld met geld  maken.

Welke conclusies moet je als eenvoudig raadslid in een kleine gemeente als Laarbeek hieruit trekken?  Ik ben me er bewust dat Laarbeek slechts  beperkte middelen heeft. Zij kan op geen enkele wijze ingrijpend ontwikkelingen beïnvloeden. Het enige wat een kleine gemeente kan – en volgens mij ook moet doen - is voor haar burgers het beste plaatselijke antwoord op de crisis  vinden om zo de gevolgen van de crisis voor de burgers zo beperkt mogelijk te houden. In ieder geval mogen de gemeentelijke maatregelen de crisis voor de burgers niet verergeren. Bij deze maatregelen moeten wij – en dat is de les van het bovenstaande-  onze focus richten op de toekomst. Een toekomst die er heel anders zal uitzien: duurzamer, bestendiger, schoner en meer solidair. Dat is de opgave die voor ons ligt.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185

8 november 2009

Begroting 1

Begroting (1)

Het CDA heeft dankbaar gebruik gemaakt van de gelegenheid om technische vragen te stellen naar aanleiding van de begroting 2010. We doen dit ieder jaar. We stellen de vragen om verduidelijking te krijgen, suggesties te doen en ons voor ter bereiden op de begrotingsbehandeling in november a.s. Bij het doorworstelen van de begroting 2010 kwamen wij ook op een aantal vragen die meer waren dan technische vragen. Beleidsvragen derhalve die dit jaar natuurlijk ook werden ingegeven door de kredietcrisis en de gevolgen hiervan voor de gevolgen hiervoor voor later. Misschien zijn de keuzes die het college niet gemaakt heeft, wel van groter belang voor de toekomst. Onze vraag is dus: Is deze begroting het adequate antwoord voor Laarbeek op de groeicrisis?

Om deze vraag adequaat te kunnen beantwoorden moeten we wat verder kijken dan Laarbeek zelf. We gaan hiervoor te rade bij het kabinet en de standpunten van het CDA, landelijk en provinciaal. Ook kijken we naar wat voor antwoorden op de crisis de colleges in de regio gevonden hebben. Uit deze hele baaierd voor voorstellen en meningen willen wij een eigenstandig standpunt distilleren. Richtlijn is ons verkiezingsprogramma.

Het college en met name wethouder Vereijken heeft de pech dat de economische crisis roet in het eten gooit. Hierdoor kan hij dit jaar op het eind van de vierjarige raadsperiode geen halleluja- begroting presenteren, zoals hij dat in voorgaande periodes gewend was te doen. Dit moet voor hem natuurlijk een koude douche zijn. Het CDA – en wij niet alleen- hebben altijd grote vraagtekens bij deze handelwijze geplaatst. Dit is immers de burgers voor de gek houden en de rekening verleggen naar later, naar na de verkiezingen. In de begroting 2010 ontbreekt deze strategie ook niet helemaal. Vereijken verpakt het dit keer op een wat andere manier. Het toverwoord is geen lastenverhoging voor de burger en we doen toch alles wat we wilden doen.

Niets is minder waar. Weliswaar wordt de OZB in 2010 niet verhoogd; het geld wordt elders anders gehaald. De verhoging van leges e.d. komt neer op ongeveer een bedrag gelijk aan een verhoging van de OZB met circa 2,5%. Dus wel degelijk een lastenverhoging voor de burger, ondanks de mooie woorden van de wethouder.

In de begroting worden wel degelijk bezuinigingen doorgevoerd. Ze zijn dit keer alleen niet zo erg zichtbaar. Allerlei stelposten zijn afgeroomd. Er wordt dus in 2010 minder uitgegeven. Waarvoor weten we niet zo exact. Dat willen wij via de technische vragen boven water te krijgen. Als ik wethouder Vereijken goed begrijp in zijn gesprek op Radio Kontakt van vrijdag 16 okt.j.l. is Laarbeek door het Rijk gekort met € 1,5 milj. Dit is fors. Het college heeft er niet voor gekozen om dit in zijn geheel door te schuiven. Ruim € 1 milj. is volgens de wethouder verwerkt, door besparingen op energie, inkoopvoordelen en bezuinigingen op het ambtenarenapparaat. Een mix dus van harde en boterzachte maatregelen,denk ik als ik dit lees en hoor. De resterende € 400.000  moet voor 2013 ingevuld worden. Als het hierbij blijft. Er komen de laatste tijd heel onheilspellende verhalen uit Den Haag over een bezuiniging van 20%. Er zingt al een bedrag rond van een korting op het gemeentefonds van € 3 miljard. Dit is erg hoog.

Vereijken heeft ook de pech dat juist op het moment dat hij de hoge rentebedragen  die hij gewoon was in te rekenen op de algemene reserve, door de grote uitgave voor de voorzieningenclusters opdroogt. Hiermee wordt de weeffout die in zijn voorzichtig financieel beleid zat,  wel op een heel ongelukkig moment – midden in de grootste economische crisis van na de oorlog - uit zijn handen geslagen. Zo halen Coelo en de accountant wel op een heel wrange manier hun gelijk. Op een bepaald moment was de algemenere reserve van Laarbeek zelfs ruim € 15 milj. Dit was ontstaan door te zuinig beleid en te weinig investeringen in leefklimaat en accommodaties en voorzieningen. Vereijken had iedere Laarbeekse burger gemiddeld voor ruim € 775,00 aangeslagen om dit op te potten. Vereijken maakte hiermee zijn begroting rond en bouwde een spaarpot op voor slechtere tijden. Iedereen die hierop aanmerkingen maakte, de accountant, Coelo, BRO, kon rekenen op de hoon van de wethouder. Ondertussen is deze spaarpot al voor de crisis uitbrak een aardig stuk leeg geraakt door de grote uitgaven voor de voorzieningenclusters. Wie zei ook al weer dat deze algemene voorzieningen ingezet kon worden als voorfinanciering van de voorzieningenclusters? Deze vlieger gaat niet op.

Elsbeth Etty schreef enkele weken geleden:” Men zegt dat wij de ergste economische crisis beleven sinds de jaren dertig. Ik gelóóf dat wel – een economische krimp van rond vijf procent is sindsdien niet voorgekomen- maar ik zie het niet. ” Ik denk dat  voor de meesten onder ons opgaat- behalve als je zelf werkeloos bent geworden. Dan ziet de jouw wereld er ineens heel anders uit. Nog steeds stijgt de werkeloosheid, maar bij lange na niet zo rampzalig snel als in de doenscenario’s voorzien was. Bedrijven proberen, geholpen door de overheid, ontslagen van gekwalificeerde werknemers  te voorkomen. Hoe lang houden zij dit nog vol? Alarmerend zijn de jongste berichten over de stijgende jeugdwerkloosheid. Genoemd werd eind oktober een percentage van jeugdwerkeloosheid van 11,5%.  Allerlei maatregelen zijn genomen om de opkomst van een nieuwe verloren generatie te voorkomen. Of het lukt? Veel zal afhangen van hoe snel de conjunctuur aantrekt. Niemand die dit precies weet. Medio oktober waren in ieder geval de Brabantse werkgevers een heel stuk pessimistischer. Zo bleek in het ED van 21 oktober.

Door de crisis en de staatsteun aan de systeembanken is de staatschuld enorm gestegen. De jaarlijkse rente vergt legt een grote claim op de begroting. De regering heeft besloten in 2010 geen bezuinigingen op de uitgaven door te voeren om de economie niet nog ver te verslechteren. Pas als de conjunctuur aantrekt – in 2011- komt er een inhaalslag. Bezuinigingspercentage van 20% worden genoemd. De regeringspartijen zijn het over het tijdstip en de vorm van bezuinigen totaal oneens.  Dit maakt het geheel eer niet duidelijker op. Niemand weet welke kan het op zal gaan.

De regering heeft bij monde van staatsecretaris Bijlevelt enkele handreikingen gedaan. De gemeenten konden hier niet echt mee uit de voeten; het gaf wel de keuze aan tussen een tweetal denkrichtingen. De eerste was uitgaan van een  reële groei van nul van het Gemeentefonds; de tweede was uitgaan van een reële krimp ter hoogte van de inflatie. Dat was nog medio juli. Sindsdien rekenen hoge ambtenaren al met een korting van 3 miljard van 2011.Als het Rijk 20% gaat bezuinigen, zullen de gemeenten met hetzelfde bedrag gekort worden.

De meeste gemeenten hebben wel op de een of andere wijze rekening gehouden met de opmerkingen van de staatssecretaris bij het opstellen van hun begrotingen voor 2010. Je zou ook kunnen zeggen zij hebben zich van hun beste kant laten zien; geen verhoging of een zeer beperkte lastenverhoging van de burgers om hen in deze crisistijd niet zwaarder te belasten dan nodig is. Geen bezuinigingen in 2010, zeker niet op investeringen. De lessen van de grote depressie zijn geleerd en John Maynard Keynes is weer actueel als nooit tevoren. Sommige gemeenten hebben investeringen naar voren gehaald. Provincies hebben dit in navolging van het kabinet ook mogelijk gemaakt door te accepteren dat de begrotingen over 2010 niet per se sluitend hoefden te zijn. De provincies eisen slechts dat de meerjarenbegroting in evenwicht is door de opname van taakstellende of richtinggevende bezuinigingen. 

Interessant in dit kader is eens te kijken hoe de buurgemeenten met deze problematiek omspringen. Immers iedereen zit in hetzelfde schuitje. Ik heb hier een wat rondgeneusd in het ED van de afgelopen maand. Toen ik hiermee bezig was, moest ik denken aan een beroemde uitspraak van Keynes  in

1924 in

een lezing onder de veelzeggende titel”Het Einde van het Laissez-Faire ”. Keynes zei o..a het volgende:

“Als individuen bij het najagen van hun eigenbelang tegelijkertijd ook het algemeen belang zouden dienen,dan zou de politieke filosoof met pensioen kunnen gaan  ten gunste van de zakenman. Zo is het echter niet en elk tijdperk moet opnieuw de Agenda voor het Regeren samenstellen”

Vervang laissez-faire door marktwerking en we zijn precies waar we nu staan.

Op het resultaat van mijn krantenonderzoek zal ik morgen in deze web-log nader ingaan.

Voor reactie mail naar wphvanosch@onsbrabantnet.nl of bel 06 53627185